Aromakoloji
Aromachology
Tanım
Koku teknolojisi ile insan psikolojisi arasındaki ilişkileri, koku uyarıcılarının bilişsel ve olfaktör yollarla yarattığı geçici etkileri inceleyen bilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir çalışmada, lavanta ve biberiye özütlerinin katılımcıların bilişsel performans ve uyarılmışlık düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Biberiye kokusuna maruz kalan grubun aritmetik testlerdeki reaksiyon süresinde hızlanma gözlenirken, lavanta kokusunun ise fizyolojik parametreler (kalp atım hızı ve elektrodermal aktivite) üzerinde yatıştırıcı bir etki yarattığı saptanmıştır.
Derin Analiz
Aromakoloji, koku moleküllerinin burun boşluğundaki olfaktör mukoza üzerinden n. olfactorius (I. kranial sinir) yoluyla bulbus olfactorius'a ve oradan da doğrudan limbik sistemin (amigdala ve hipokampus) yapılarına ulaşmasının yarattığı psikofizyolojik süreçleri inceler. Aromaterapiden temel farkı, bitkisel yağların iyileştirici gücünden ziyade, kokuların insan duygu durumu, biliş, uyarılmışlık seviyesi ve davranışlar üzerindeki ölçülebilir, ampirik etkilerine odaklanmasıdır. Koku uyarıcılarının beyindeki limbik yapılarla olan anatomik yakınlığı, kokuların epizodik bellek ve emosyonel tepkileri tetiklemesinde katalizör rol oynamasını sağlar.
Etimoloji
Yunanca 'aroma' [tatlı koku, baharat] + 'logia' [çalışma, bilim] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aromaterapi ile sıklıkla karıştırılır; aromaterapi alternatif tıp kapsamında bitkisel yağların fiziksel hastalıkları tedavi etme iddiasını taşırken, aromakoloji deneysel psikoloji ve koku teknolojisi verilerini kullanan ampirik bir bilim dalıdır.