Arı İletişimi
Bee Communication
Tanım
Bal arılarının, besin kaynaklarının veya yeni yuva yerlerinin yönünü ve mesafesini diğer işçi arılara aktarmak için sergiledikleri karmaşık hareket kalıpları ve dans sistemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kovanın karanlık petekleri üzerinde taze bir nektar kaynağı keşfeden bir işçi arı, dikey düzlemde sekiz figürü çizerek sallantı dansına başlar. Figürün merkezindeki düz hatta yaptığı her bir saniyelik titreşimli koşu, diğer arılara yaklaşık bir kilometrelik mesafeyi işaret ederken, dansın ekseninin dikeyden yaptığı açı da arıların güneşe göre uçması gereken rotayı hassas bir şekilde tayin etmesini sağlar.
Derin Analiz
Arı iletişimi, hayvanlar alemindeki en sofistike sembolik iletişim sistemlerinden biridir ve etolojik perspektifte Karl von Frisch'in öncü çalışmalarıyla çözülmüştür. Sistem temel olarak dairesel dans (round dance) ve sekiz çizerek yapılan sallantı dansı (waggle dance) olmak üzere iki formda incelenir. Sallantı dansı esnasında arının yer çekimine göre yaptığı açılı hareketler, güneşin konumunu referans alarak besinin azimut açısını (yönünü) kodlar; dansın süresi ise mesafeyle doğru orantılıdır. Bu süreç, duyusal girdilerin motor çıktılara dönüştürüldüğü, koku ve akustik sinyallerle zenginleştirilmiş çok modlu bir bilgi işleme mekanizmasıdır.
Etimoloji
İngilizce 'bee' (Eski İngilizce 'bēo') ve Latince 'communicare' (paylaşmak, ortak kılmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Feromonsal işaretleşme; feromonlar kimyasal bir iz bırakma ve yerel uyarı işlevi görürken, arı dansı soyut ve uzak mesafeli uzaysal yönelimi temsil eden sembolik bir koordinat aktarımıdır.