Aksonoplazma
Axoplasm
Tanım
Nöronların akson gövdesi içinde yer alan ve hücresel taşıma süreçleri ile organel dağılımı açısından soma sitoplazmasından farklılık gösteren özel sitoplazmik bileşen.
Örnek Vaka / Uygulama
Uzunluğu bir metreyi aşabilen siyatik sinir aksonunda, somada üretilen nükleotidlerin ve membran proteinlerinin aksonoplazma boyunca uç noktalara (sinaptik uç) ulaştırılması, aksonal transport mekanizmalarının ve aksonoplazmik akışın kesintisiz çalışmasını gerektirir.
Derin Analiz
Aksonoplazma, nöronal iletimin biyofiziksel ve metabolik altyapısını oluşturan viskoz bir jel matristir. Hücre gövdesinden (soma) farklı olarak ribozom içermez; bu nedenle lokal protein sentez kapasitesi son derece sınırlıdır veya yoktur. Aksonal iletimin sürekliliği, aksonoplazma boyunca gerçekleşen anterograd ve retrograd aksonal taşımaya (kinezin ve dinein motor proteinleri aracılığıyla) tam bağımlıdır. İçeriğindeki mikrotübüller, nörofilamentler ve mikrofilamentler hem aksonal iskeleti oluşturur hem de aksonoplazmik akışın mekanik rotasını belirler.
Etimoloji
Yunanca 'axon' [dingil, eksen] + 'plasma' [şekillendirilmiş madde, plazma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Soma sitoplazması ve dendritik plazma ile karıştırılır; ayırt edici temel fark, aksonoplazmanın ribozom içermemesi ve özel bir organel kompozisyonuna sahip olmasıdır.