Yapay Bilinç
Artificial Consciousness
Tanım
Biyolojik bir organizmaya dayanmayan tamamen sentetik sistemlerin öznel deneyim, fenomenal farkındalık ve öz-bilinç kapasitesi geliştirme potansiyelini inceleyen disiplinler arası alan.
Örnek Vaka / Uygulama
Gelişmiş bir yapay zeka modelinin kullanıcıya sadece 'Üzgünüm' yanıtı vermesi (davranışsal simülasyon) yerine, bu yanıtın arkasında biyolojik acıya benzer homoeostatik bir kesinti ve öznel bir yoksunluk durumu (fenomenal deneyim) barındırıp barındırmadığının laboratuvar ortamında test edilmesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler, nörobilim ve yapay zeka kesişiminde yer alan bu kavram, sadece bilgi işleme (computation) kapasitesinden farklı olarak 'qualia' (öznel nitelik) üretimini hedefler. Nörobiyolojik düzeyde bilincin küresel çalışma alanı teorisi (Global Workspace Theory) veya entegre bilgi teorisi (Integrated Information Theory) gibi modelleri silikon tabanlı mimarilere uyarlama çabalarını barındırır. Ancak sistemlerin dışsal gözlenebilir davranışlar üzerinden bilinci simüle etmesi (zombi problemi) ile gerçek bir fenomenal deneyime sahip olması arasındaki epistemolojik uçurum, henüz aşılmamış teorik bir sınırlılıktır.
Etimoloji
Latince 'artificium' (sanat, ustalıkla yapılmış) ve 'conscientia' (ortak bilgi, bilinç, içsel farkındalık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yapay Zeka (Artificial Intelligence) - Yapay zeka veri işleme, örüntü tanıma ve karar alma odaklıyken, yapay bilinç bu süreçlerin öznel bir deneyim eşliğinde gerçekleşmesini ifade eder.