Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Nachr

Nachr

Tanım

Asetilkolin ve nikotine yanıt veren, iyonotropik nitelikteki hücre zarı reseptör alt tiplerinin genel adıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik sigara kullanan bir bireyin sabah ilk sigarasını içtiğinde aniden artan odaklanma hissi, nikotinin merkezi sinir sistemindeki nAChR'leri aktive ederek asetilkolinerjik iletimi tetiklemesiyle doğrudan ilişkilidir.

Derin Analiz

nAChR'ler, merkezi ve periferik sinir sisteminde sinaptik iletimi hızla düzenleyen ligand kapılı iyon kanallarıdır. Beş alt birimin (pentamerik yapı) bir araya gelmesiyle oluşan bu reseptörler; sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi katyonların hücre içine geçişini sağlar. Nörobiyolojik düzeyde dikkat, öğrenme, ödül mekanizmaları ve motor kontrol süreçlerinde kritik bir modülatör rol üstlenir. Farmakolojik olarak nikotin bağımlılığının yanı sıra Alzheimer hastalığı ve şizofreni gibi kognitif defisitlerle seyreden patolojilerin nörokimyasal hedef tahtasındadır.

Etimoloji

İngilizce 'nicotinic acetylcholine receptor' ifadesinin akronimi olup; 'nicotine' (tütün alkaloidi nikotin) + 'acetylcholine' (asetilkolin nörotransmiteri) + 'receptor' (Latince 'recipere', almak/kabul etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Muskarinik asetilkolin reseptörleri (mAChR) ile sıklıkla karıştırılır; mAChR'ler G-protein kenetli reseptörler olup yavaş metabolik yanıtlar üretirken, nAChR'ler doğrudan iyon kanalı açan hızlı sistemlerdir.