Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Lloyd Morgan Kanunu

Lloyd Morgan’s Canon

Tanım

Hayvan davranışlarının, daha basit mekanizmalarla açıklanabildiği durumlarda karmaşık zihinsel veya psikolojik terimlerle yorumlanmaması gerektiğini savunan metodolojik ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir köpeğin kapıyı açmayı öğrenmesi gözlemlendiğinde; bu durum köpeğin 'açma eyleminin mantığını anladığı ve muhakeme yaptığı' şeklinde karmaşık bir bilinçsel süreçle değil, deneme-yanılma ve edimsel koşullanma gibi daha basit mekanizmalarla açıklanmalıdır.

Derin Analiz

Karşılaştırmalı psikoloji ve etolojide indirgemeci bir metodolojik paratoksil asgari ilkesi olarak işlev görür. Ockham'ın Usturası'nın hayvan davranışlarına uyarlanmış versiyonudur. 1894 yılında öne sürülen bu ilke, hayvanların zihinsel süreçlerini incelerken antropomorfik (insan biçimci) atıflardan kaçınmayı hedefler. Evrimsel süreçte bilişsel yeteneklerin en ekonomik ve en az karmaşık açıklamayla ele alınmasını zorunlu kılar. Ancak modern bilişsel etholoji, bu kuralın hayvanların gelişmiş sosyal ve duygusal zekasını aşırı derecede basite indirgediğini ve hafife aldığını savunarak eleştiriler yöneltmektedir.

Etimoloji

Conwy Lloyd Morgan (18521936) adlı İngiliz psikolog ve etologun soyadından ve Yunanca 'kanōn' [kural, standart] sözcüğünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Ockham'ın Usturası ile sıklıkla karıştırılır; Ockham'ın Usturası genel bir felsefi ve ontolojik sadakat ilkesiyken, Lloyd Morgan Kanunu spesifik olarak hayvan davranışlarının yorumlanmasında bilişsel atıfları sınırlayan metodolojik bir kuraldır.