Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İdeomotor Aktivite

İdeomotor Activity

Tanım

Bilinçli bir irade veya niyet olmaksızın, devam eden düşünce süreçlerine bağlı olarak ortaya çıkan istemsiz kas hareketleridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin karşısındaki kişiyle telefonda çok heyecanlı ve hararetli bir tartışma yürütürken, odada tek başına olmasına rağmen ellerini ve kollarını sanki muhatabı karşısındaymış gibi istemsizce hareket ettirmesi ideomotor aktivitenin klasik bir dışavurumudur.

Derin Analiz

İdeomotor aktivite, bilişsel süreçler ile motor sistem arasındaki doğrudan ve genellikle farkında olunmayan köprüyü inceler. William Benjamin Carpenter tarafından 1852 yılında tanımlanan bu olgu, bir fikrin veya beklentinin zihinde canlı bir şekilde tutulmasının, ilgili kas gruplarında eşik altı (subliminal) nöral ateşlemelere yol açarak dışsal hareketler üretmesiyle karakterizedir. Konuşma sırasındaki el ve kol jestleri, ouija tahtası deneyimleri, sarkaç testleri ve dowsing (su arama) gibi fenomenler bu mekanizmanın en yaygın dışavurumlarıdır. Motor korteksin, bilinçli yürütücü işlevlerin (prefrontal korteks) süzgecinden geçmeden, bazal ganglionlar ve premotor devreler üzerinden doğrudan duyusal-motor geri bildirim döngüleriyle tetiklenmesiyle gerçekleşir.

Etimoloji

Fransızca 'idée' (fikir) ve Latince 'motor' (hareket ettiren, hareket) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; zihinsel bir tasarımın veya düşüncenin doğrudan fiziksel harekete dönüştüğü süreci ifade eder.

Karıştırmayın

Refleks hareketler (uyarıcıya verilen otomatik ve omurilik düzeyindeki tepkiler) ve tik bozuklukları (bilişsel bir içerikten bağımsız, istemsiz tekrarlayıcı kas spazmları) ile karıştırılır; ideomotor aktivite ise doğrudan bilinçdışı bir düşünce içeriğine veya beklentiye dayanır.