Asetazolamid
Acetazolamide
Tanım
Karbonik anhidraz enzimini inhibe ederek omurilik sıvısı üretimini, göz içi basıncını ve bikarbonat reabsorpsiyonunu azaltan sulfonamid türevi bir ilaçtır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek rakımlı bir dağ tırmanışına başlayan ve kamp kurduğu 4500 metre yükseklikte şiddetli baş ağrısı, bulantı ve nefes darlığı (akut dağ hastalığı belirtileri) yaşayan bir dağcıya, solunumsal alkalozu telafi etmek ve hipoksiye bağlı serebral ödem riskini azaltmak amacıyla profilaktik olarak asetazolamid reçete edilir.
Derin Analiz
Asetazolamid, nöroloji,oftalmoloji ve dahiliye kliniklerinde yaygın olarak kullanılan bir karbonik anhidraz inhibitörüdür. Siliyer cisimdeki karbonik anhidraz enzimini bloke ederek aköz hümör (göz içi sıvısı) salgılanmasını düşürür, bu da göz içi basıncını azaltır. Merkezi sinir sisteminde ise koroid pleksustaki bikarbonat ve sıvı sekretuar süreçlerini baskılayarak intrakraniyal basıncın düşürülmesinde rol oynar. Renal düzeyde proksimal tübüllerde bikarbonat atılımını artırarak metabolik asidoza yol açabilir. Nörobiyolojik ve fizyolojik mekanizmaları, özellikle idiyopatik intrakraniyal hipertansiyon, dağ hastalığı (akut dağ sickness) ve bazı epilepsi türlerinde (örneğinAbsans veya dirençli nöbetler) homeostatik dengenin yeniden sağlanmasını hedefler.
Etimoloji
Latince 'acetum' [sirke] kökünden türetilen asetil grubu ile birlikte, azot (azo) ve kükürt içeren bileşiklerin kimyasal adlandırma eklerinin birleşimiyle oluşturulmuş farmakolojik bir terimdir.
Karıştırmayın
Diğer diüretikler (örneğin furosemid veya tiyazidler) genellikle sodyum ve klorür emilimini hedef alırken, asetazolamid spesifik olarak bikarbonat ve karbonik anhidraz yolağını hedef alır; bu nedenle doğrudan sıvı dengesinden ziyade asit-baz ve karbonik asit mekanizmalarıyla ayrışır.