Yetişkin Kök Hücre
Adult Stem Cell
Tanım
Vücuttaki çeşitli dokularda bulunan, kendini yenileme ve bulunduğu dokunun özelleşmiş hücre tiplerine farklılaşma kapasitesine sahip undifferansiye (farklılaşmamış) hücreler.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir kemik iliği yetmezliği (aplastik anemi) vakasında, hastaya sağlıklı bir vericiden veya hastanın kendi vücudundan izole edilen hematopoietik kök hücrelerin nakledilmesi (kök hücre transplantasyonu), bu hücrelerin hedef dokuda yerleşerek eritrosit, lökosit ve trombosit hatlarını yeniden üretmesini sağlar.
Derin Analiz
Yetişkin kök hücreler, embriyonik kök hücrelerden farklı olarak ontogenetik gelişim tamamlandıktan sonra da organizmanınhomeostazisini ve doku onarımını sürdüren multipotent veya unipotent hücre popülasyonlarıdır. Kemik iliği, epidermis, bağırsak kriptaları ve nöral nişler gibi belirli mikroçevrelerde (niche) quiescent (dinlenim) halinde bulunurlar. Sinyal iletim yolları (Notch, Wnt, Hedgehog) aracılığıyla rejeneratif süreçleri tetiklerler; ancak yaşlanma (senescence) ile birlikte proliferatif kapasitelerinde ve telomer uzunluklarında kayıp gözlemlenebilir.
Etimoloji
İngilizce 'adult' (yetişkin, olgun; Latince 'adultus') ve 'stem' (gövde, kök; Eski İngilizce 'stemn') kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Embriyonik kök hücreler ile karıştırılır; embriyonik kök hücreler pluripotent olup tüm germ yapraklarına farklılaşabilirken, yetişkin kök hücreler genellikle sınırlı bir soy hattına (multipotent) sahiptir.