Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mikrodiyaliz

Microdialysis

Tanım

Canlı dokulardaki veya organlardaki (özellikle beyin) intersitisyel sıvıda bulunan kimyasal maddelerin konsantrasyonunu, yarı geçirgen bir membran tüp aracılığıyla sürekli olarak örneklemeye ve ölçmeye yarayan minimal invaziv bir yöntem.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nörobilim laboratuvarında, bağımlılık mekanizmalarını inceleyen araştırmacılar, bir deney hayvanının nukleus akkumbens bölgesine mikrodiyaliz probu yerleştirirler. Hayvan ödüllendirici bir uyarıcıyla karşılaştığında, toplanan dializat örneklerinin anlık analizi, dopamin salınımındaki ani ve geçici artışları (fazik salınım) yüksek bir zamansal çözünürlükle gözler önüne serer.

Derin Analiz

Nörokimya ve in vivo farmakolojide temel bir teknik olan mikrodiyaliz, canlı organizmanın fizyolojik veya patolojik süreçleri sırasında salınan endojen moleküllerin (nörotransmitterler, neuropeptitler, hormonlar) zamansal dinamiklerini yüksek hassasiyetle izlemeyi sağlar. Yöntemin temel mekanizması, dokuya yerleştirilen mikroskobik, yarı geçirgen bir ucun bulunduğu ince bir kateterden (prob) fizyolojik bir sıvının (perfüzat) yavaşça pompalanmasıdır. İntersitisyel sıvıdaki serbest, bağlı olmayan analitler konsantrasyon gradyanı yoluyla membrandan geçerek toplanır. Elde edilen dializat daha sonra yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) veya kütle spektrometrisi gibi analitik yöntemlerle kantitatif olarak değerlendirilir. Sinirbilimde, davranışsal durumlar veya farmakolojik ajanlar sırasında belirli beyin bölgelerindeki nörotransmitter salınımındaki anlık dalgalanmaları haritalandırmak için vazgeçilmez bir araçtır.

Etimoloji

Modern Latince 'micro-' [mikro, küçük] + Yunanca 'dia-' [içinden, boyunca] + 'lysis' [çözülme, parçalanma, ayırma]

Karıştırmayın

Voltametri (elektrokimyasal yöntemlerle anlık ölçüm yaparken, mikrodiyaliz kimyasal analitlerin fiziksel olarak toplanmasını ve laboratuvar ortamında ayrıştırılmasını sağlar); Beyin dokusu biyopsisi (dokunun kendisini tahrip ederek post-mortem analiz sunarken, mikrodiyaliz canlı dokudan sürekli ve yaşamsal örnekleme yapar).