Heterosis
Hybrid Vigor
Tanım
Genetik olarak farklı bireylerin melezlenmesi sonucu ortaya çıkan yavruların, ebeveynlerine kıyasla daha yüksek canlılık, direnç ve verimlilik göstermesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar fareleri üzerinde yürütülen davranış genetiği deneylerinde, farklı iki inbred (safkan) suşun çiftleştirilmesiyle elde edilen melez yavruların, ebeveynlerine kıyasla labirent testlerinde daha hızlı öğrenme eğrisi göstermesi ve stres faktörlerine karşı daha yüksek fizyolojik tolerans geliştirmesi.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve genetik düzlemde heterosis, homozigotluğun azaltılması ve heterozigotluğun artırılmasıyla, zararlı resesif genlerin maskelenmesi ve süperior allel kombinasyonlarının (overdominance) ortaya çıkması mekanizmasıyla açıklanır. Davranış genetiği ve psikobiyoloji çalışmalarında, saf ırk denemelerindeki genetik darboğazların ve akraba evliliği (inbreeding) depresyonunun tam tersi bir etkiyle bilişsel veya fizyolojik kapasitede yarattığı sıçramayı modellemek için kullanılır.
Etimoloji
Yunanca 'hetero-' (farklı, diğeri) ve 'osis' (durum, süreç, anormal durum veya artış) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Akraba evliliği depresyonu (inbreeding depression) ile karıştırılır; ancak akraba evliliği genetik uyumsuzluk ve dezavantaj yaratırken, heterosis tam tersi bir avantaj ve adaptif üstünlük sağlar.