Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Arkaik Kalıtım

Archaic İnheritance

Tanım

Bireyin zihinsel süreçlerinin gelişiminde etkili olduğu varsayılan, türün evrimsel geçmişine dayanan filogenetik kalıntılar ve kolektif bellek kalıpları.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, hastanın hiçbir rasyonel temeli olmamasına rağmen karanlıktan, yılanlardan veya soyut tehditlerden evrensel bir dehşet duyması; Jungyan analitik süreçte arkaik kalıtımın ve evrensel arketiplerin bireysel psişedeki tezahürleri olarak değerlendirilir.

Derin Analiz

Arkaik kalıtım kavramı, özellikle Carl Jung'un analitik psikoloji ekolünde, bireysel bilinçdışının ötesinde evrensel bir katman olarak yer alan kolektif bilinçdışının temellerini oluşturur. Filogenetik düzeyde, atalarımızın deneyimlediği yaşantısal kalıpların, arketiplerin ve ilkel tepki biçimlerinin biyolojik ve psikolojik miras yoluyla yeni kuşaklara aktarıldığı varsayılır. Modern evrimsel psikoloji ve nörobiyoloji, bu kavramı doğrudan literal bir 'bellek aktarımı' olarak değil, epigenetik mekanizmalar, beyin mimarisinin türe özgü evrimsel kısıtlılıkları ve doğal seçilimle biçimlenen nöral devreler üzerinden ele alır.

Etimoloji

İngilizce 'archaic' (eski, antik, Yunanca 'arkhaios' [başlangıç, eski] kökünden) ve 'inheritance' (miras kalma, Latince 'haeres' [varis] sözcüğünden türetilmiştir).

Karıştırmayın

Bireysel Bilinçdışı (yalnızca kişinin kendi bastırılmış yaşam öyküsünü kapsar, filogenetik değildir) ve Epigenetik (çevresel faktörlerin gen ekspresyonunu değiştirmesi süreci olup, arkaik kalıtımın teorik çerçevesinden daha ampirik ve dardır).