Arketip
Archetype
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, hastanın rüyalarında veya mitolojik anlatılarında sürekli olarak bilge yaşlı adam veya kurtarıcı figürleriyle karşılaşması, Jungyen analitik terapide kolektif bilinçdışından gelen bir arketipik yansıma olarak değerlendirilir ve bireyleşme sürecine entegre edilmeye çalışılır.
Derin Analiz
Analitik psikoloji perspektifinden bakıldığında arketipler, doğrudan gözlemlenebilen biyolojik yapılar değil; deneyimlerin biçimlendirdiği, nesilden nesile aktarılan yapısal potansiyellerdir. Bireyin dış dünyayı algılama biçimini, bilişsel şemalarını ve duygusal tepki kalıplarını yapılandıran kolektif bilinçdışı unsurlarıdır. Nörobiyolojik ya da ampirik olarak varlığı dogmatik bir gerçeklikten ziyade, evrimsel biyoloji ve psikodinamik teorinin kesişiminde bir metafor ve teorik yapı taşları olarak ele alınır. Gölge, Persona, Anima ve Animus gibi formlar, bireyleşme sürecinin temel dinamiklerini oluşturur.
Etimoloji
Antik Yunanca 'arkhe' (ilk, başlangıç, asıl) ve 'typos' (damga, kalıp, örnek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime köken olarak 'ilk örnek' veya 'asıl kalıp' anlamına gelir.
Karıştırmayın
Bilişsel psikolojideki 'şema' (schema) kavramıyla sıkça karıştırılır. Şemalar bireysel yaşam öyküsü ve öğrenme süreçleriyle şekillenirken, arketipler filogenetik olarak evrenseldir ve tüm insanlığın ortak geçmişine dayanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kolektif Bilinçdışı
Kolektif Bilinçdışı
Collective Unconscious
Carl Jung'a göre tüm insanlık türünün kalıtımsal olarak paylaştığı, kişisel deneyimlerden bağımsız en derin bilinçdışı katmanı.
İncele
Gölge
Gölge
Shadow
Analitik psikolojide, bireyin bilinçli egosunun kabul edemediği, bastırılmış veya entegre edilmemiş arzu, dürtü ve nitelikleri barındıran bilinçdışı arketip.
İncele
Persona
Persona
Persona
Analitik psikolojide bireyin dış dünyaya karşı takındığı, toplumsal beklentilere uyum sağlayan ve gerçek öz benliğini gizleyen kamusal yüz.
İncele
Bireyleşme
Bireyleşme
İndividuation
Bir bireyin, hem biyolojik-sosyokültürel gelişim dinamikleri hem de Carl Jung'un analitik psikolojisinde bilincin ve bilinçdışının entegrasyonu yoluyla kendi özgün kimliğini kazanması sürecidir.
İncele