Teorik Yapı
Theoretical Construct
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide bir araştırmacı, bireylerin 'depresif belirti şiddeti'ni doğrudan gözlemleyemez. Bunun yerine Beck Depresyon Ölçeği gibi standartlaştırılmış araçlardan elde edilen puanları birer gösterge olarak kullanarak bu teorik yapının varlığını ve düzeyini istatistiksel olarak çıkarır.
Derin Analiz
Psikometri, bilişsel bilimler ve davranış bilimlerinde teorik yapılar, ampirik evren ile soyut teorik çerçeve arasındaki köprüyü oluşturur. Zeka, motivasyon, dışadönüklük veya kaygı gibi kavramlar çıplak gözle görülemez; ancak bireylerin test bataryalarındaki performansları, anket yanıtları veya fizyolojik tepkileri gibi operasyonelleştirilmiş göstergeler (indikatörler) aracılığıyla matematiksel ve istatistiksel modellerle (örn. faktör analizi) tahmin edilir. Bilimsel teorinin sınanabilmesi için bu yapıların geçerlilik ve güvenilirlik süzgecinden geçirilmesi, yani geçerlik (construct validity) analizleriyle ampirik olarak temellendirilmesi zorunludur.
Etimoloji
Karıştırmayın
Gözlenebilir değişken (observable variable) ile sıklıkla karıştırılır; gözlenebilir değişken doğrudan ölçülebilirken (örn. kalp atım hızı), teorik yapı dolaylı yoldan göstergeler aracılığıyla modellenir.
Keşfetmeye Devam Edin
Gizil Değişken
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele