Metafor
Metaphor
Tanım
Bir sözcük veya ifadenin, kelime anlamının ötesine geçerek benzerlik temelinde başka bir nesneye, kişiye veya duruma, güçlü bir analoji kurmak amacıyla aktarılmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Depresyonu tedavi edilen bir danışanın 'Üzerimde kalkmayan tonlarca ağırlıkta dev bir kaya taşıyorum' demesi klinik bir metafordur; bu ifade danışanın hissettiği tükenmişlik ve çaresizliği doğrudan ve güçlü bir biçimde terapiste aktarır.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve psikolinguistikte metafor, yalnızca edebi bir süsleme aracı değil, insan zihninin soyut kavramları somut deneyimler aracılığıyla kavramsallaştırma biçimidir (Kavramsal Metafor Teorisi). Bireyler zaman, duygu veya zihinsel durumlar gibi soyut fenomenleri deneyimlerken bedensel ve uzamsal şemalarını (örn. 'yukarıda olmak iyi, aşağıda olmak kötü') metaforik bir yapıyla işlerler. Klinik pratikte, özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi ve Kabul ve Kararlılık Terapisi'nde (ACT), hastanın bilişsel katılıklarını esnetmek, deneyimsel kaçınmayı kırmak ve karmaşık içsel süreçleri dolaylı yoldan yeniden çerçevelemek için güçlü bir müdahale aracı olarak kullanılır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'metapherein' sözcüğünden türetilmiştir; 'meta' (ötesine, başka bir yere) ve 'pherein' (taşımak, nakletmek) kelimelerinin birleşiminden oluşur, kelimenin tam anlamıyla 'anlamın başka bir yere taşınması' demektir.
Karıştırmayın
Benzetme (simile) ile sıklıkla karıştırılır; simile kavramları karşılaştırırken 'gibi' veya 'kadar' edatlarını açıkça kullanır ('hayat bir yolculuk gibidir'), metafor ise bu bağlantıyı doğrudan kurarak nesneyi diğerinin yerine koyar ('hayat bir yolculuktur').