Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kırınım

Diffraction

Tanım

Dalgaların bir engelin kenarından geçerken veya dar bir açıklıktan yayılırken bükülmesi veya saçılması olayı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir kapı aralığından gelen konuşma sesinin, kapının arkasındaki koridorun köşesini dönerek görünmeyen bir kişi tarafından duyulabilmesi; ses dalgalarının dar açıklıktaki kırınım özelliğinin günlük yaşamdaki doğrudan bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Fiziksel akustik ve algısal bilişsel süreçlerde, dalga boyunun engelin boyutuyla karşılaştırılabilir olduğu durumlarda dalga cephelerinin doğrusal yayılım göstermeyip geometrik gölge bölgesine doğru yayılması mekanizmasıdır. Psikoakustik ve işitsel algı literatüründe, insan başının ve kulak kepçesinin birer engel olarak işlev görerek ses dalgalarında oluşturduğu kırınım, sesin kaynağını yönsel olarak tespit etmemizde (lokalizasyon) kritik bir rol oynamaktadır. Nöral işleme aşamasında, koklear ve kortikal düzeyde bu akustik gölgelenme ve frekans bükülmeleri kulağın uzaysal işitme kapasitesini doğrudan belirler.

Etimoloji

Latince 'diffringere' (kırıp ayırmak, parçalamak) fiilinden türetilmiştir; 'dis-' (dağılım, öteye beriye) ve 'frangere' (kırmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Refraksiyon (kırılma) ile sıklıkla karıştırılır; refraksiyon dalganın farklı yoğunluktaki ortamlardan geçerken hız değiştirmesi nedeniyle yön değiştirmesiyken, kırınım (diffraction) engellerin etrafından dolanma veya yayılma hareketidir.