Adapte Edici Eylem
Adaptive Act
Tanım
Bir organizmanın, çevresel koşullara uyum sağlamak amacıyla gerekli ve uygun tepkileri vermeyi öğrendiği süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamındaki aç bir güvercinin, önündeki ışıltılı tuşun (anahtarın) gagalantığında yiyecek elde edeceğini keşfetmesi ve bu davranışı sürekli olarak tekrarlaması klasik bir adapte edici eylem örneğidir. Benzer şekilde, soğuk bir havada mont giymeyi öğrenen bir bireyin davranışı da çevresel ısı değişimine karşı geliştirilmiş bilişsel ve motor bir adapte edici eylemdir.
Derin Analiz
Adapte edici eylem, davranışçı psikoloji ve öğrenme teorilerinin merkezinde yer alır. Organizmanın değişen ya da yeni çevresel uyarıcılara karşı homeostazisini korumak, hayatta kalma şansını artırmak veya pekiştireç elde etmek için davranış repertuvarını modifiye etme kapasitesini ifade eder. Bu süreç, klasik ve edimsel koşullanma mekanizmaları aracılığıyla gerçekleşir; organizma hangi davranışın ödülle sonuçlandığını ayırt eder ve bu davranışı gelecekteki benzer durumlarda sergileme olasılığını artırır.
Etimoloji
Latince 'ad-' (yönelme, -e doğru) + 'aptare' (uyarlamak, uygun hale getirmek) fiilinden türetilen 'adaptivus' ile Eski İngilizce 'actum' (yapılan iş, eylem) kelimelerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Refleks (doğuştan gelen ve öğrenilmemiş otomatik tepki) ve alışkanlık (zamanla otomasyona bağlanan davranış) ile karıştırılabilir; ancak adapte edici eylem, çevresel geri bildirimlere dayalı aktif bir öğrenme ve uyum sürecini kapsar.