Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Blast Olfaktometre

Blast Olfactometer

Tanım

Nazal boşluklara ani bir hava dalgası aracılığıyla koku molekülleri pompalayan psikofiziksel ölçüm cihazıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir duyusal algı laboratuvarında, deneğin koku alma eşiğini ölçmek üzere tasarlanan deneyde, cihaza bağlanan vanalar aracılığıyla nane özütü içeren bir hava dalgası deneğin burun deliklerine ani bir basınçla gönderilir; ancak denek kokudan ziyade havanın yarattığı serinletici ve basınçlı dokunsal etkiyi rapor eder.

Derin Analiz

Duyu psikolojisi ve duyusal nörobilim laboratuvarlarında koku eşiklerini ve koku duyarlılığını saptamak amacıyla tasarlanmış erken dönem bir psikofiziksel araçtır. Temel mekanizması, koku uyarıcısının (odorant) kontrollü bir basınçlı hava patlamasıyla (blast) burun boşluğuna iletilmesine dayanır. Ancak bu yöntemin metodolojik bir dezavantajı bulunmaktadır: Ani hava basıncı, koku reseptörlerinin yanı sıra trigeminal sinir tarafından düzenlenen nazal mukozadaki mekanoreseptörleri de uyarır. Bu durum, dokunsal (taktil) duyum ile koku duyumunun birbirine karışmasına ve deneysel validasyonun düşmesine yol açar. Bu artefakt nedeniyle modern olfaktometri çalışmalarında genellikle sürekli hava akımı (stream olfactometer) sistemleri tercih edilmektedir.

Etimoloji

Latince 'flatus' veya İngilizce 'blast' (ani hava akımı, patlama) kökü ile Latince 'olfactus' (koku alma) ve Yunanca 'metron' (ölçü) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Akış olfaktometresi (stream olfactometer) ile karıştırılır; akış olfaktometresinde sabit bir hava akımı bulunurken, blast olfaktometresinde kesintili ve basınçlı hava patlamaları esastır.