Alerji
Allergy
Tanım
Vücudun, normal koşullarda zararsız olan polen, ev tozu veya gıda gibi maddelere karşı anormal ve aşırı bir bağışıklık yanıtı ürettiği hipersensitivite durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Polen sezonunda açık havada vakit geçiren bir bireyin, bağışıklık sisteminin havadaki zararsız polen moleküllerini patojen olarak algılaması sonucu mast hücrelerinden histamin salınması; buna bağlı olarak burun mukozasında ödem, ardışık hapşırma nöbetleri ve konjonktival hiperemi (göz kızarıklığı) geliştirmesi.
Derin Analiz
Alerjik süreçler immünolojinin ve psikoimmünolojinin kesişim kümesinde yer alır. Bağışıklık sistemi ilk kez karşılaşılan bir alerjene karşı immünoglobulin E (IgE) antikorları üretir. Bu antikorlar mast hücrelerine ve bazofillere bağlanarak kişiyi duyarlı hale getirir. Aynı alerjenle tekrar karşılaşılması durumunda, bu hücreler degranülasyona uğrayarak histamin, lökotrien ve sitokin gibi kimyasal aracıları salgılar. Bu salınım; vazodilatasyon, düz kas kasılması, mukus salgısının artması ve inflamatuar yanıtla sonuçlanır. Ayrıca psikoneuroimmünolojik araştırmalar, kronik stresin hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) aksı ve sempatik sinir sistemi aracılığıyla mast hücre aktivasyonunu tetikleyerek alerjik semptomların şiddetini modüle edebildiğini göstermektedir.
Etimoloji
Yunanca 'allos' (diğer, farklı) ve 'ergon' (çalışma, tepki) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı olarak 'bağışıklık sisteminin yabancı bir etmene karşı farklı veya aşırı tepki vermesi'ni ifade eder.
Karıştırmayın
Gıda intoleransı ile sıklıkla karıştırılır. İntolerans, sindirim sisteminin belirli bir gıdayı (örneğin laktoz) sindirememesinden kaynaklanan metabolik bir tepkiyken; alerji, immünoglobulin E aracılı sistemik bir bağışıklık tepkisidir.