Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Histamin

Histamine

Tanım

Histidin amino asidinden sentezlenen; periferik dokularda enflamasyon ve alerjik yanıtları, merkezi sinir sisteminde ise uyarılmışlık, iştah ve otonomik fonksiyonları düzenleyen biyoaktif bir amin ve nörotransmitterdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, şizofreni tedavisinde kullanılan bazı antipsikotik ilaçların hastalarda belirgin bir uyku hali (sedasyon) ve kilo alımı yaratması, bu ajanların histaminerjik sistemdeki H1 reseptörleri üzerindeki antagonist etkileriyle doğrudan ilişkilidir.

Derin Analiz

Histamin, periferik dokularda mast hücreleri ve bazofillerde depolanarak bağışıklık yanıtı ve vazodilatasyon süreçlerini yönetirken, merkezi sinir sisteminde tüberomamiller çekirdekten (TMN) kaynaklanan yaygın nöronal projeksiyonlarla bir nörotransmitter olarak işlev görür. Beyindeki histaminerjik sistem; uyanıklık-uyku döngüsü, bilişsel esneklik, enerji dengesi ve homeostazın sürdürülmesinde kritik bir rol oynar. Klinik psikofarmakoloji bağlamında, pek çok atipik antipsikotik ve trisiklik antidepresan, beyindeki H1 reseptörlerini bloke ederek sedasyon, ağırlık artışı ve metabolik yan etkilere neden olur.

Etimoloji

Fransızca 'histamine' kelimesinden türetilmiştir; Yunanca 'histos' (doku) kökünden ve amin kelimesinin birleşiminden meydana gelir (doku amini).

Karıştırmayın

Antihistaminikler (histamin reseptörlerini bloke eden ilaç grubu) ve histidin (histaminin öncülü olan amino asit) ile sıklıkla karıştırılır; ancak histamin doğrudan etken moleküldür.