Annelik Belleği
Maternal Memory
Tanım
Dişi bir bireyin gebelik ve yavru bakımı deneyimleri sonrasında, yavruların bakımına yönelik davranış kalıplarını uzun süreli olarak saklama ve yeniden harekete geçirme kapasitesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, daha önce doğum yapmış deneyimli bir dişi kemirgenin, yabancı yavrularla (foster pups) karşılaştığında hiç gebelik deneyimi olmayan nullipar bir dişi kemirgene kıyasla çok daha kısa sürede yavrusal bakım ve emzirme davranışları sergilemesi bu belleğin işlevsel kanıtıdır.
Derin Analiz
Annelik belleği, nörobiyolojik açıdan gebelik hormonlarının (özellikle östrojen, progesteron, oksitosin ve prolaktin) etkisiyle hipotalamus, medial preoptik alan (mPOA) ve mezolimbik dopaminerjik devrelerde meydana gelen kalıcı nöronsal plastisite değişiklikleriyle karakterizedir. Bu süreç, yalnızca içgüdüsel bir tepki olmayıp, deneyimle rafine edilen ve sonraki bakım verme süreçlerini optimize eden epigenetik ve sinaptik yeniden yapılanmaları kapsar.
Etimoloji
Latince 'mater' (anne) sözcüğünden türetilen maternal ve Eski İngilizce 'gimund' (bellek, anı) kökenine dayanan memory kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Maternal davranış (anlık sergilenen eylemler bütünü) ve maternal duyarlılık (uyarıcılara verilen anlık tepki eşiği) kavramları ile karıştırılır; oysa annelik belleği bu davranışların zamansal sürekliliğini ve kalıcılığını sağlayan nöral kodlama sistemidir.