Frontal Lob Sendromu
Frontal Lobe Syndrome
Tanım
Frontal lob lezyonları sonucunda ortaya çıkan; kişilik değişiklikleri, davranışsal disinhibisyon, yürütücü işlev kayıpları ve duygu durum dalgalanmalarıyla karakterize nöropsikolojik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası sonrası sol orbitofrontal korteksinde hasar oluşan 42 yaşında bir erkek olgu, daha önce son derece titiz, sabırlı ve nazik bir mühendis iken; artık sosyal ortamlarda düşünmeden pot kırma, uygunsuz şakalar yapma, iş yerindeki projeleri tamamlama motivasyonunu tamamen yitirme ve anlık öfke patlamaları yaşama şikayetleriyle yakınları tarafından kliniğe getirilmiştir.
Derin Analiz
Frontal lob sendromu, beynin en son evrimleşen ve en karmaşık bilişsel süreçlerini barındıran prefrontal ve motor korteks bölgelerinin hasar görmesiyle meydana gelir. Dorsolateral, medial ve orbitofrontal devrelerin tutulumuna bağlı olarak klinik tablo çeşitlilik gösterir. Dorsolateral lezyonlar planlama, işleyen bellek ve soyutlama becerilerini sekteye uğratırken, orbitofrontal lezyonlar dürtü kontrolü, empati ve sosyal yargıda bozulmalara (örn. psödopsikopati veya psödodepresyon) yol açar. Nörobiyolojik düzlemde, dopaminerjik ve noradrenerjik iletimin bozulması sinaptik ağ verimliliğini düşürür; Wisconsin Kart Eşleme Testi gibi yürütücü işlev bataryalarında perseverasyon (sebat etme) ve set değiştirme güçlükleri net bir şekilde gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'frontalis' (alına ait, alın) kökünden türetilen 'frontal' ve Grekçe 'syndromon' (bir araya gelme, kocuruntu) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Şizofreni (nörogelişimsel ve psikotik özellikleri ile ayrılır; frontal lob sendromu doğrudan organik/fokal lezyon kökenlidir); Antisosyal Kişilik Bozukluğu (gelişimsel ve yapısal bir kişilik örüntüsüdür, fokal bir edinilmiş beyin hasarı şartı aranmaz).