Beyin Volümetrisi
Brain Volumetry
Tanım
Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) kullanılarak beynin ve yapısal bileşenlerinin hacimsel olarak ölçülmesini sağlayan kantitatif nörogörüntüleme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki bir erkek hastanın 12 arayla çekilen ardışık MRG verileri üzerinde yapılan volümetrik analizde, sol hipokampal hacimde yıllık %4.5'lik hızlanmış bir küçülme saptanması, hastanın klinik tablosundaki hafif bilişsel bozukluğun Alzheimer hastalığı evresine evrildiğine dair nöroradyolojik bir kanıt sunar.
Derin Analiz
Nörogörüntüleme ve nöroloji alanında, beyin parankiminin veya spesifik anatomik alt bölgelerin (örneğin hipokampus, ventriküller, korpus kallozum) gri ve beyaz madde hacimlerinin milimetreküp cinsinden hesaplanmasına dayanan bir tekniktir. Taramalar genellikle T1 ağırlıklı yüksek çözünürlüklü yapısal MRG verilerinin freesurfer, SPM gibi otomatize veya yarı otomatize segmentasyon yazılımlarıyla işlenmesiyle gerçekleştirilir. Klinik pratikte; hafif bilişsel bozukluktan Alzheimer hastalığına geçiş sürecindeki yıllık atrof hızının izlenmesi, multipl skleroz (MS) plaklarının ve doku kayıplarının takibinde kritik bir biyobelirteç rolü üstlenir. Ancak bireyler arası normal anatomik varyasyonların geniş bir yelpazede yer alması ve demografik faktörlerin (yaş, kafa içi hacmi vb.) etkisinden bağımsız normatif veritabanlarına duyulan ihtiyaç, yöntemin tek başına mutlak bir tanı aracı olarak kullanılmasını kısıtlar; bu nedenle boylamsal (longitudinal) değişim oranları anlık hacim değerlerinden daha yüksek klinik geçerliliğe sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'brain' [beyin] kelimesi ile Fransızca 'volumétrie' [hacim ölçümü] (Latince 'volumen' [rulo, kitap, hacim] + Yunanca 'metron' [ölçü]) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fonksiyonel Nörogörüntüleme (fMRI) ile karıştırılır; volümetri yapının boyutunu ve hacmini (morfoloji) ölçerken, fMRI kan oksijen seviyesine bağlı olarak anlık sinirsel aktiviteyi (fonksiyon) ölçer.