Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Krossing-over

Crossing Over

Tanım

Mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında karşılıklı gen alışverişinde bulunması olayıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında sirke sinekleri (Drosophila melanogaster) üzerinde yapılan genetik haritalama çalışmalarında, göz rengi ve kanat yapısı gibi iki farklı fenotipik karakterin ebeveynlerdekilerden farklı kombinasyonlarda yavrulara aktarılması, krossing-over oranlarının hesaplanmasıyla gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Krossing-over, mayoz bölünmenin profaz I evresinde (özellikle pakiten aşamasında) tetratları oluşturan homolog kromozomların birbirine sarılması (sinapsis) ve bu sırada kiazma adı verilen noktalarda kırılmalar ve karşılıklı segment değişimi ile gerçekleşir. Bu mekanizma, genetik materyalin rekombinasyonunu sağlayarak gametlerdeki çeşitliliği üstel olarak artırır. Evrimsel biyoloji ve genetik aktarım dinamiklerinde, genetik havuzun zenginleşmesinin ve tür içi varyasyonun temel taşıyıcı süreçlerinden biridir.

Etimoloji

İngilizce kökenli bir terim olup, 'cross' (çaprazlamak) ve 'over' (üzerinden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; genetik terminolojide homolog kromozomların parça değiştirmesini ifade eder.

Karıştırmayın

Bağımsız dağılım (independent assortment) ile sıklıkla karıştırılır; bağımsız dağılım kromozomların mayozda rastgele kutuplara gitmesini ifade ederken, krossing-over aynı kromozom üzerindeki bağlı genlerin fiziksel olarak yer değiştirmesini kapsar.