Alkaloz
Alkalosis
Tanım
Kan ve dokulardaki bikarbonat iyonu konsantrasyonunun anormal derecede artarak vücudun asit-baz dengesini bozması durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun anksiyete atağı geçiren ve buna bağlı olarak dakikada 35-40 kez sığ nefes alıp veren (hiperventilasyon) bir birey, vücuttan hızla karbondioksit atılımına bağlı olarak akut solunumsal alkaloz yaşar. Bu hastada ellerde karıncalanma, yüzde uyuşma ve kas spazmları (tetani) gözlenir.
Derin Analiz
Alkaloz, arteriyel kan plazmasındaki hidrojen iyonu konsantrasyonunun düşmesi veya alkali (bikarbonat) rezervinin artması sonucu serum pH değerinin 7.45'in üzerine çıkmasıyla karakterizedir (alkalemi). Solunumsal ve metabolik olmak üzere iki ana kategoride incelenir. Solunumsal alkaloz, hiperventilasyon (hızlı ve derin solunum) nedeniyle aşırı $CO_2$ kaybından kaynaklanırken; metabolik alkaloz, mide asidinin kaybı (kusma gibi) veya aşırı bikarbonat alımıyla ortaya çıkar. Nörolojik düzeyde, artan pH kalsiyumun (özellikle iyonize kalsiyumun) plazma proteinlerine bağlanmasını artırarak hipokalsemiye yol açar. Bu durum nöronal membranların uyarılabilirliğini artırarak kas seğirmeleri, tetani, parestezi (karıncalanma) ve konfüzyon gibi nöropsikiyatrik semptomları tetikler.
Etimoloji
Arapça 'al-qalī' (kavrulmuş kül, potas) kökünden türetilen kimyasal terim ile Yunanca '-osis' (durum, anormal süreç) son ekinin birleşmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Asidoz (kan pH'sının 7.35'in altına düşmesi ve asidçilik dengesinin bozulması durumu) ile karıştırılır; alkaloz tam tersi yönde, pH artışı ve baz fazlalığı ile seyreder.