Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Epi-

Epi-

Tanım

Biyoloji, tıp ve davranış bilimlerinde 'üzerinde', 'üst katmanında' veya 'ilişkili' anlamlarına gelen işlevsel bir önektir.

Örnek Vaka / Uygulama

Epigenetik araştırmalarında, ikiz kardeşlerin genetik kodları tamamen aynı olmasına rağmen, maruz kaldıkları stres faktörleri ve yaşam tarzı farkları nedeniyle farklı genetik ekspresyonlar sergilemesi 'epi-' önekinin tanımladığı üst düzey mekanizmayla açıklanır.

Derin Analiz

Nörobilim ve genetik bağlamında sıklıkla kullanılan bu önek, temel bir yapının birincil katmanının ötesindeki düzenleyici mekanizmaları nitelendirir. Örneğin 'epigenetik' teriminde, DNA diziliminin kendisinde bir değişiklik olmaksızın, gen ifadesinin üzerindeki çevresel ve deneyimsel etkenlerle nasıl şekillendiğini ifade eden üst düzey bir kontrol mekanizmasını tanımlar. Bilişsel ve klinik düzeyde ise bir sistemin ya da durumun üst katmanındaki modülatör süreçlere işaret eder.

Etimoloji

Antik Yunanca 'epi-' (ἐπι-) önekine dayanır; temel olarak 'üzerinde', 'üstünde', 'yakınında', 'ötesinde' veya 'ilave olarak' anlamlarını taşır.

Karıştırmayın

Genellikle doğrudan genetik ('genetic') veya 'endo-' (iç, dahili) önekleriyle karıştırılır; oysa 'epi-' temel yapının kendisini değil, o yapının üzerindeki veya dışındaki düzenleyici katmanı temsil eder.