Hipovolemik Susuzluk
Hypovolemic Thirst
Tanım
Hücre dışı sıvı hacminin, kan kaybı veya kusma gibi nedenlerle azalması sonucu ortaya çıkan susuzluk türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir trafik kazası sonucu ani kan kaybı yaşayan bir hastada, kan basıncındaki düşüş ve damar içi sıvı hacminin azalması hipovolemik susuzluğu tetikler; hasta yoğun bir su içme dürtüsü hisseder.
Derin Analiz
Hipovolemik susuzluk, homeostatik dengenin bozulmasına karşı organizmanın verdiği temel hayatta kalma tepkilerinden biridir. Hücre dışı sıvının (interstisyel sıvı ve plazma) hacmi düştüğünde, kardiyovasküler sistemdeki baroreseptörler bu düşüşü algılar ve sinyalleri beyne iletir. Aynı zamanda böbrekler, azalan kan akımına yanıt olarak renin salgılar ve bu da anjiyotensin II üretimini tetikler. Subfornikal organ (SFO) ve organum vasculosum laminae terminalis (OVLT) gibi kan-beyin bariyerinin dışındaki circumventriküler organlar, dolaşımdaki anjiyotensin II'yi algılayarak hipotalamustaki susuzluk merkezlerini uyarır. Bu nörobiyolojik süreç, bireyi hem su içmeye (su alımını artırmaya) hem de tuzlu gıdalar tüketmeye (sodyum iştahı yoluyla ozmolariteyi dengelemeye) yönlendirir.
Etimoloji
Yunanca 'hypo-' [altında/az] + Latince 'volumen' [hacim] kelimelerinin birleşimi ile oluşan 'hypovolemia' (düşük kan hacmi) ve Eski İngilizce 'þurst' [susuzluk] kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ozmometrik susuzluk (hücre içi sıvının ozmotik basınç artışı nedeniyle hücrelerin su kaybetmesiyle oluşur; hipovolemik susuzluk ise toplam hücre dışı sıvı hacminin azalmasından kaynaklanır).