Koku Kızılötesi Teorisi
İnfrared Theory Of Smell
Tanım
Olfaktör reseptörlerin koku moleküllerini titreşimsel frekanslar yoluyla, bir kızılötesi spektrometre gibi işlev görerek algıladığını öne süren alternatif duyusal algı teorisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, aynı kimyasal formüle ve neredeyse özdeş titreşim spektrumuna sahip enantiomer çiftlerinin koku denekleri tarafından tamamen farklı kokular (örneğin portakal ve limon kabuğu kokusu) olarak algılanması, teorinin eksik yönlerini test etmek için kullanılan klasik bir ampirik yöntemdir.
Derin Analiz
Koku biyofiziğinde klasik kilit-anahtar modeline (koku molekülünün şeklinin reseptör cebine uymasına dayanan mekanizma) alternatif olarak geliştirilmiştir. Luca Turin tarafından popülarize edilen bu teoriye göre, koku moleküllerinin bağlarının esneme ve bükülme frekansları kızılötesi bölgededir ve olfaktör silyalarda geçici ısı değişikliklerine yol açarak sinyale dönüştürülür. Ancak bazı izomerlerin (aynı atomik formüle sahip fakat farklı uzamsal düzene sahip moleküller) aynı kızılötesi absorpsiyon spektrumuna sahip olmasına rağmen tamamen farklı kokular üretmesi, teorinin geçerliliğini ciddi biçimde sorgulatmakta ve biyofizik ile nörobilim çevrelerinde tartışmalı kılmaktadır.
Etimoloji
Latince 'infra' [altında/aşağıda] + 'ruber' [kırmızı] terimlerinin birleşimiyle oluşan kızılötesi spektrum kavramı ile Eski Yunanca 'osphresis' [koku alma] kökünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Şekil teorisi (shape theory) ve stereokimyasal koku teorisi; şekil teorisi molekülün üç boyutlu geometrisine odaklanırken, kızılötesi teori moleküler titreşim frekanslarına odaklanır.