Monofazik Uyku
Monophasic Sleep
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım geliştirici olan 32 yaşındaki bir bireyin, her gece 23:00 ile 07:00 saatleri arasında kesintisiz olarak 8 saat uyuması ve günün geri kalan kısmında başka bir uyku planlamaması monofazik uykunun net bir örneğidir.
Derin Analiz
Monofazik uyku, insan türünün evrimsel süreçte endüstrileşme ve yapay ışık teknolojileriyle birlikte kazandığı baskın bir sirkadiyen ritim alışkanlığıdır. Sintonik bir yapı sergileyen bu uyku paterni, hipotalamustaki suprakiazmatik çekirdeğin (SCN) melatonin salınımını tek bir evrede optimize etmesine dayanır. Her ne kadar modern Batı toplumlarında standart norm olarak kabul edilse de, tarihsel ve antropolojik veriler insanlığın Sanayi Devrimi öncesinde iki parçalı (bifazik) uyku düzenine daha yatkın olduğunu göstermektedir. Kesintisiz 7-8 saatlik bu periyot, REM ve Non-REM evrelerinin kendi içinde siklik olarak tamamlanmasına olanak tanısa da, bireysel kronotiplere göre esneklik gösterebilir.
Etimoloji
Yunanca 'monos' [tek, bir] + 'phasis' [aşama, evre] kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş, uyku döngüsünün tek bir evrede tamamlandığını ifade eden kronobiyolojik bir terimdir.
Karıştırmayın
Bifazik uyku (gün içinde iki ayrı uyku periyodunun olması, örneğin gece uykusu ve öğle uykusu) ve polifazik uyku (günde dörtten fazla kısa uyku seansına bölünmüş uyku düzeni) ile karıştırılır; ayırt edici özelliği uykunun gün içinde bölünmeden tek bir blok halinde yaşanmasıdır.