Kapsayıcı Uyum
İnclusive Fitness
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Doğada bazı kuş türlerinin, kendi yavrularını büyütmek yerine ebeveynlerine kardeşlerini beslemede yardım etmesi (yardımcı ebeveynlik) kapsayıcı uyumun somut bir tezahürüdür. Birey, kendi doğrudan üremesinden feragat etmesine rağmen, %50 oranında gen paylaştığı kardeşlerinin hayatta kalmasını sağlayarak genetik temsilini maksimize eder.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisinde William Donald Hamilton tarafından formüle edilen bu kavram, klasik Darwinci doğal seçilim anlayışını gen merkezli bir bakış açısıyla genişletir. Bireyler, genetik materyallerini yalnızca doğrudan yavruları aracılığıyla değil, aynı zamanda ortak genleri paylaştıkları akrabalarının hayatta kalmasını ve üremesini destekleyerek de geleceğe aktarabilirler. Hamilton kuralına göre ($rb > c$), diğergamlık (özveri) davranışının evrimleşebilmesi için, fedakarlıkta bulunan bireyin maliyeti ($c$), alıcının faydası ($b$) ve akrabalık katsayısı ($r$) ile dengelenmelidir. Bu mekanizma, sosyal böceklerdeki eusosyallik gibi görünüşte özverili davranışların evrimsel temelini açıklar.
Etimoloji
Latince 'includere' [dahil etmek, içine almak] ve 'aptus' [uygun, elverişli] sözcüklerinin evrimsel biyoloji bağlamında birleşmesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Doğrudan uyum (direct fitness) ile sıklıkla karıştırılır; doğrudan uyum yalnızca bireyin kendi üreme başarısını kapsarken, kapsayıcı uyum hem doğrudan hem de dolaylı (akrabalar üzerinden sağlanan) uyumu içerir.