Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Literal Aleksi

Literal Alexia

Tanım

Bireylerin harfleri veya sayıları görsel olarak tanıyamadığı, özellikle 'd' ve 'b' gibi yapısal olarak benzer grafemleri ayırt edemediği edinsel okuma bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

64 yaşında inme geçiren bir hasta, 'kapı' kelimesini bir bütün olarak tanıyıp seslendirebilirken, uzmana gösterilen tekil bir 'b' harfini 'd' veya 'p' olarak okumakta zorlanır; harflerin üzerindeki çizgisel ve yönsel simetriyi çözemez.

Derin Analiz

Literal aleksi (harf aleksisi veya görsel aleksi olarak da bilinir), genellikle sol serebral hemisferdeki oksipito-temporal bölgenin, özellikle de görsel kelime biçimi alanının (VWFA) hasar görmesiyle ortaya çıkan nörolojik bir tablodur. Hastalar tam kelimeleri bütünsel olarak tanıma yeteneklerini koruyabilirken, bireysel grafemlerin analizi düzeyinde ciddi bir agnoziktir süreç yaşarlar. Görsel girdinin fonolojik temsile dönüşümündeki erken aşama sekteye uğrar; bu durum, hastanın harfleri tek tek heceleyerek okuma çabasını dahi imkansız hale getirebilir çünkü harf tanıma mekanizması çökmüştür.

Etimoloji

Latince 'littera' (harf) kelimesi ile Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki) + 'lexis' (okuma/sözcük) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Global aleksi ile karıştırılabilir; ancak global alekside hem harf hem de kelime okuma tamamen kaybolurken, literal alekside temel problem izole grafemlerin ve rakamların tanınması aşamasındadır.