Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kinetozis

Motion Sickness

Tanım

İç kulaktaki denge mekanizmaları ile görsel girdiler arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan bulantı, baş dönmesi ve otonomik semptomlarla karakterize durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Virajlı bir dağ yolunda seyahat ederken arka koltukta kitap okumaya çalışan bir bireyin iç kulak sıvıları aracılığıyla hareketi algılaması, ancak gözlerinin kitaptaki sabit metne odaklanması nedeniyle beyne gelen çelişkili sinyallerin akut mide bulantısı ve soğuk terleme tetiklemesi.

Derin Analiz

Kinetozis, duyusal çelişki teorisi (sensory conflict theory) temelinde açıklanan bir vestibüler sistem disfonksiyonudur. İç kulaktaki yarım daire kanalları ve otolit organlar hareket algılarken, retinadan gelen görsel verilerin bu hareketi doğrulamaması veya tam tersi durum, beyin sapında nöral bir uyumsuzluk yaratır. Bu durum, kusma merkezi olan postrema alanını (area postrema) ve otonom sinir sistemini tetikleyerek vazovagal yanıta, solgunluğa, soğuk terlemeye ve mide motilitesinin bozulmasına yol açar. Anksiyete gibi duygusal faktörler, sempatik sinir sistemi tonusunu artırarak eşiği düşürür ve semptomların şiddetlenmesini tetikler.

Etimoloji

Yunanca 'kinein' (hareket etmek) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Vertigo ile sıklıkla karıştırılır; vertigo gerçek bir hareket olmasa bile çevrenin dönüyor gibi algılanması halidir, kinetozis ise harici ve düzensiz fiziksel hareketin yarattığı duyusal uyumsuzluktur.