Dağılım Hacmi
Volume Of Distribution
Tanım
Verilen bir ilacın vücuttaki toplam miktarının, kan plazmasındaki konsantrasyonuna oranını gösteren teorik farmakokinetik parametre.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikofarmakolojide yeni başlayan bir antidepresan tedavisi sırasında, ilacın lipofilik yapısı nedeniyle yüksek bir dağılım hacmine sahip olduğu saptanır. Bu durum, ilacın hızla plazmadan lipit açısından zengin nöral dokulara geçtiğini ve beyin parankiminde etkili konsantrasyonlara ulaştığını gösterir, ancak plazmadaki ölçülebilir serbest ilaç miktarını düşük tutar.
Derin Analiz
Farmakokinetik ve nöropsikofarmakoloji bağlamında dağılım hacmi (Vd), bir ilacın vasküler kompartmandan (kan) ekstravasküler dokulara (yağ, kas, beyin, hücreler arası sıvı) geçiş eğilimini nicel olarak ifade eden temel bir ölçüttür. Gerçek bir anatomik hacmi temsil etmez; bunun yerine, ilacın plazmadaki konsantrasyonuyla dengede olması durumunda tüm vücutta ne kadar geniş bir alana yayıldığını gösteren sanal bir orandır. Yüksek Vd değerine sahip psikotrop ilaçlar (örneğin lipofilik antidepresanlar), kan-beyin bariyerini aşarak sinir dokularında yüksek oranda birikirken, düşük Vd değerine sahip ajanlar temel olarak plazma proteinlerine bağlı kalır ve dolaşımda hapsolur. Bu parametre, klinik uygulamalarda yükleme dozu (loading dose) hesaplamalarında kritik bir rol oynar.
Etimoloji
Latince 'volumen' (kitap rulosu, yuvarlaklık, hacim) sözcüğü ile Lateince 'distributio' (dağıtma, paylaştırma) terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Plazma konsantrasyonu ile karıştırılır; plazma konsantrasyonu anlık bir ölçümken, dağılım hacmi ilacın vücut sıvıları ve dokular arasındaki yayılım eğilimini gösteren matematiksel bir orandır.
Keşfetmeye Devam Edin
Farmakokinetik
Farmakokinetik
Pharmacokinetics
Farmakolojik ajanların canlı bir sistem içerisinde emilim, dağılım, metabolizma ve eliminasyon süreçlerini inceleyen farmakoloji dalıdır.
İncele
Kan-beyin Bariyeri
Kan-beyin Bariyeri
Blood–brain Barrier
Merkezi sinir sistemini dolaşımdaki kanda bulunan zararlı maddelerden, patojenlerden ve toksinlerden koruyan, beyin kılcal damarlarının endotel hücreleri tarafından oluşturulan yüksek seçiciliğe sahip yarı geçirgen bir bariyerdir.
İncele
Biyoyararlanım
Biyoyararlanım
Bioavailability
Uygulanan bir maddenin veya ilacın, emilim sonrasında sistemik dolaşıma ve hedef organa değişmemiş formda ulaşabilen miktarının oranı.
İncele