Kaçınma Sistemi
Aversive System
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal ortamlarda eleştirilme veya hata yapma korkusuyla (olumsuz ipucu) sürekli yeni insanlarla tanışmaktan kaçınan bir bireyin, bu kaçınma davranışı sayesinde kısa vadeli bir rahatlama yaşaması ancak uzun vadede sosyal izolasyon geliştirmesi kaçınma sisteminin aşırı çalışmasının klinik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Jeffrey Alan Gray'in Kişiliğin Biyolojik Temelleri Teorisi çerçevesinde şekillenen kaçınma sistemi, nevrotisizmin temel nörofizyolojik alt yapısını oluşturur. Gray'in modelinde bu sistem, Davranışsal İnhibisyon Sistemi (Behavioral Inhibition System - BIS) ile işlevsel bir paralellik gösterir ve organizmayı tehlikeden koruma, olası cezalardan uzak tutma amacı güder. Nörobiyolojik düzeyde septo-hipokampal sistem, monoaminerjik yollar (özellikle serotonin ve noradrenalin) ve frontal korteksin belirli alt bölgeleri bu sistemin regülasyonunda rol oynar. Sistemin hiperaktivitesi, bireyin çevredeki belirsizlikleri ve tehditleri abartılı şekilde algılamasına, kronik kaygıya ve kaçınma davranışlarının pekişmesine zemin hazırlar.
Etimoloji
Latince 'aversus' (arkasını dönmüş, uzaklaşmış, kaçınan) sözcüğünden türetilmiştir; 'a-' (uzaklaşma, -den yana olmama) ve 'vertere' (dönmek) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
İştah sistemi (appetitive system) ile sıklıkla karıştırılır; iştah sistemi ödül ve olumlu pekiştireçlere yönelimi sağlarken, kaçınma sistemi cezadan kaçış ve tehdit tespitiyle ilgilidir. Ayrıca Davranışsal İnhibisyon Sistemi (BIS) ile sıkça bir tutulsa da, kaçınma sistemi daha geniş bir motivasyonel ve duyarlılık yelpazesini kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Stapes
Stapes
Stapes
İnsan vücudundaki en küçük ve en hafif kemik olup, orta kulakta ses titreşimlerinin iç kulağa iletilmesinde kritik rol oynayan üzengi şeklindeki işitsel kemikçiktir.
İncele
Lateral Lemniskus
Lateral Lemniskus
Lateral Lemniscus
Beyin sapında yer alan ve işitsel bilgiyi koklear çekirdeklerden inferior kollikulusa ileten majör aksonal yol.
İncele
Nörofarmakoloji
Nörofarmakoloji
Neuropharmacology
İlaçların ve kimyasal ajanların sinir sistemi üzerindeki etkilerini inceleyen disiplinler arası bilim dalıdır.
İncele
Temel Gereksinim
Temel Gereksinim
Basic Need
Organizmanın hayatta kalması, biyolojik bütünlüğünü koruması ve homeostazisini sürdürmesi için mutlak surette karşılanması gereken en alt düzeydeki fizyolojik gereksinimler.
İncele