Davranışsal Farmakoloji
Behavioral Pharmacology
Tanım
İlaçların fizyolojik ve davranışsal mekanizmalarını, ilaçların davranış üzerindeki etkilerini ve davranışsal faktörlerin ilaç etki mekanizmalarına katkısını inceleyen bilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında, yeni geliştirilen bir anksiyolitik molekülün sıçanlarda yükseltilmiş artı labirent (elevated plus-maze) testindeki keşif davranışları üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve bu etkinin operant koşullama süreçlerindeki motor koordinasyon ile ödül mekanizmaları bağlamında analiz edilmesi.
Derin Analiz
Davranışsal farmakoloji; nörofarmakoloji, psikofarmakoloji ve deneysel psikolojinin kesişim kümesinde yer alan multidisipliner bir alandır. Temel odak noktası, farmakolojik ajanların (psikoaktif maddeler, bağımlılık yapıcı bileşikler, terapötik ilaçlar) merkezi sinir sistemi üzerindeki etkilerini, kantitatif davranışsal paradigmalar (örneğin edimsel koşullama, operant davranış testleri) aracılığıyla incelemektir. Sadece kimyasal maddelerin davranışı nasıl değiştirdiğini değil, aynı zamanda çevresel ve davranışsal bağlamın (stres, yoksunluk, öğrenme geçmişi) ilaçların farmakokinetik ve farmakodinamik profillerini nasıl modüle ettiğini araştırır. Preklinik rodent modellerinden insan laboratuvar çalışmalarına kadar uzanan geniş bir metodolojik yelpazeye sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve Yunanca 'pharmakon' (ilaç, zehir) + 'logia' (bilim, çalışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Psikofarmakoloji (daha çok klinik ve insan odaklı olup ilaçların ruh hali ve biliş üzerindeki etkilerine odaklanır; davranışsal farmakoloji ise deneysel ve operant davranış analizine daha ağırlık verir).