Anksiyolitik
Antianxiety Medication
Tanım
Anksiyeteyi, hafif davranışsal ajitasyonu ve uykusuzluğu azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla kullanılan farmakolojik ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun panik atak ve yaygın kaygı bozukluğu semptomları nedeniyle acil servise başvuran, fiziksel olarak çarpıntı, nefes darlığı ve titreme yaşayan bir hastaya akut rahatlama sağlamak amacıyla kısa yarı ömürlü bir benzodiazepin reçete edilmesi.
Derin Analiz
Anksiyolitikler, merkezi sinir sistemindeki nörotransmitter sistemlerini modüle ederek etki gösterirler. Bu grubun en klasik temsilcileri olan benzodiazepinler, GABA (gama-aminobütirik asit) reseptörlerine bağlanarak GABA'nın inhibitör etkisini güçlendirir ve nöronal hiperaktiviteyi baskılar. Selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) gibi diğer ajanlar ise serotonerjik iletimi düzenleyerek uzun vadeli anksiyolitik etki sağlar. Klinik pratikte yalnızca yaygın anksiyete bozukluğunda değil; panik bozukluk, depresyonun ek belirtileri, hafif ajitasyon ve uyku bozukluklarının yönetiminde de adjuvan olarak sıklıkla reçete edilirler.
Etimoloji
Latince 'anxietas' [kaygı, endişe] ile Yunanca 'lysis' [çözülme, parçalanma, yok etme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'kaygıyı çözen/gideren'dir.
Karıştırmayın
Antidepresanlar ile karıştırılabilir; antidepresanlarincil olarak duygu durumunu uzun vadede düzenlerken, bazı anksiyolitikler akut dönemde hızlı motor ve otonomik sakinleşme sağlar.