Kardiyak İndeks
Cardiac İndex
Tanım
Vücut yüzey alanının her bir metrekare başına düşen kalp debisi miktarını ifade eden hemodinamik bir ölçüttür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bakım ünitesinde izlenen 70 kg ağırlığında ve 1.75 metre boyundaki bir yetişkin hastanın vücut yüzey alanı yaklaşık 1.85 m² olarak hesaplanır. Hastanın kalp debisi 4.0 L/dakika olduğunda, kardiyak indeksi 4.0 / 1.85 = 2.16 L/dk/m² olarak bulunur. Bu değer, normal referans aralığının altında yer aldığı için doku düzeyinde yetersiz oksijenlenmeye (hipoperfüzyon) işaret eder ve klinisyeni inotropik destek tedavisi başlatmaya yönlendirir.
Derin Analiz
Kardiyak indeks, kalbin pompalama kapasitesini bireyin vücut boyutlarından bağımsız olarak değerlendirmeye olanak tanıyan kritik bir fizyolojik parametredir. Saf kalp debisi (cardiac output) değeri, uzun boylu veya iri yapılı bir birey ile minyon bir birey arasında doğal olarak farklılık göstereceğinden, bu metrik yüzey alanı (Body Surface Area - BSA) ile normalize edilir. Genellikle dakika başına litre cinsinden debinin metrekare cinsinden vücut yüzeyine bölünmesiyle hesaplanır (L/dk/m²). Klinik ortamlarda kardiyojenik şok, sepsis, kalp yetmezliği ve yoğun bakım takibinde doku perfüzyonunun yeterliliğini saptamak adına temel bir gösterge olarak kullanılır. Normal istirahat değerleri genellikle 2.6 ile 4.2 L/dk/m² arasındadır.
Etimoloji
Fransızca 'cardiaque' [kalbe ilişkin, Yunanca kardia / kalpten] + Latince 'index' [işaret, gösterge, gösteren].
Karıştırmayın
Kalp debisi (cardiac output) ile karıştırılır; kalp debisi toplam pompalanan kan hacmini (L/dk) verirken, kardiyak indeks bu değerin vücut yüzey alanına oranlanmış kişiselleştirilmiş versiyonudur.