Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aktif Gürültü Azaltma

Active Noise Reduction (ANR)

Tanım

İstenmeyen dış sesleri, aynı genlikte ancak zıt fazda (180 derece faz farkıyla) akustik dalgalar üreterek yok eden elektronik ses yalıtım teknolojisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Dikkat eksikliği ve işitsel aşırı duyarlılığı bulunan bir katılımcının, yoğun akustik uyarıcıların bulunduğu bir laboratuvar ortamında elektroensefalografi (EEG) kayıtları alınırken dış seslerin bilişsel uyarılmış potansiyeller üzerindeki etkisini nötralize etmek amacıyla ANR destekli kulaklıklar kullanılması.

Derin Analiz

Bilişsel ve deneysel psikolojide işitsel algı, duyusal maskeleme ve dikkat odaklanması süreçlerinde kritik bir araçtır. Dış ortamdan gelen düşük frekanslı sürekli gürültüler (örneğin motor veya fan sesleri), bilişsel yükü artırarak seçici dikkat performansını olumsuz etkiler ve işitsel yorgunluğa yol açar. Aktif gürültü azaltma sistemleri, dışarıdaki ses dalgalarını dahili mikrofonlarla yakalayıp dijital sinyal işlemcileri (DSP) aracılığıyla ters fazlı anti-ses dalgaları oluşturarak yıkıcı enterferans (destructive interference) prensibiyle çalışır. Bu mekanizma, laboratuvar ortamlarında veya klinik işitsel testlerde gürültü kaynaklı işitsel bozulmaları ve bilişsel distraksiyonu (dikkat dağılmasını) minimize etmek için kullanılır.

Etimoloji

İngilizce 'Active Noise Reduction' ifadesinin kısaltmasıdır. 'Active' (Latince: activus, eylemde olan) ve 'noise' (Latince: nausea, istenmeyen/rahatsız edici ses) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Pasif Gürültü Engelleme (Yalnızca fiziksel malzemelerle ses yalıtımı sağlamasıyla ayrılır; ANR ise elektronik faz tersine çevirme kullanır)