Siklik Adenozin Monofosfat
Cyclic Adenosine Monophosphate
Tanım
Hücre içi sinyal iletiminde birincil sinyallerin etkisini hücre içine taşıyan kritik bir ikincil haberci moleküldür.
Örnek Vaka / Uygulama
Korku veya stres anında salgılanan adrenalin hormonu hedef hücrenin dış yüzeyindeki reseptörüne bağlandığında hücre zarını doğrudan geçemez. Bu noktada devreye giren cAMP (ikincil haberci), sinyali hücre içine, yani sitoplazmaya ve nihayetinde hücre çekirdeğine taşıyarak kalp atış hızının artması veya glikojen yıkımının hızlanması gibi fizyolojik tepkileri milisaniyeler içinde tetikler.
Derin Analiz
Siklik adenozin monofosfat (cAMP), adenozin trifosfatın (ATP) adenilat siklaz enzimi aracılığıyla dönüştürülmesiyle oluşan nükleotid türevidir. Nörobilim ve biyolojik psikoloji bağlamında, nörotransmitterlerin ve hormonların hücre zarını geçemediği durumlarda (lipofobik karakteristikteki sinyaller), hücre içi kaskadları tetikleyen anahtar mekanizmalardan biridir. Protein kinaz A (PKA) gibi hedef enzimlerin aktivasyonunu sağlayarak gen ekspresyonunu, sinaptik plastisiteyi ve nöronal uyarılabilirliği doğrudan modüle eder. Öğrenme ve bellek süreçlerinin konsolidasyonunda, özellikle hipokampal nöronlardaki uzun süreli potansiyalizasyon (LTP) süreçlerinde merkezi bir rol üstlenir.
Etimoloji
İngilizce 'cyclic' [dairevi/halkasal] + Latince 'adeninum' [adenin bazından türetilmiş] + 'monophosphatum' [tek fosfat grubu içeren] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
ATP (Adenozin Trifosfat) ile sıklıkla karıştırılır; ATP enerji taşıyan birincil molekürken, cAMP bu enerjiden türeyen ve hücresel mesajlaşmada görev yapan düzenleyici bir sinyal molekülüdür.