Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koreoatetoz

Choreoathetosis

Tanım

Yüz, dil, eller ve ayaklarda ani, akıcı, istemsiz hareketlerin (korea) ve yavaş, kıvrıcı, ipliksi hareketlerin (atetoz) bir arada görülmesiyle karakterize nörolojik bir bozukluktur.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında, hastanın ellerini öne uzatması istendiğinde parmaklarının sürekli olarak yavaşça kıvrıldığı (atetoz) ve buna omuz ile kolların ani, ritmik olmayan sıçrama tarzı hareketlerinin (korea) eşlik ettiği gözlemlenir. Benzer istemsiz hareketler hastanın dilini dışarı çıkarırken veya konuşurken de yüzde grimace (buruşturma) şeklinde belirginleşir.

Derin Analiz

Koreoatetoz, bazal ganglionların, özellikle de striatumun (kaudat çekirdek ve putamen) hasarı veya disfonksiyonu sonucu ortaya çıkan bir hiperkinetik hareket bozukluğudur. Kortiko-bazal ganglion-talamokortikal motor devrelerindeki inhibitör kontrolün kaybolması, istemsiz motor paternlerin serbest kalmasına yol açar. Genetik geçişli nörodejeneratif hastalıkların (başta Huntington hastalığı olmak üzere), metabolik bozuklukların, ilaç toksisitelerinin veya vasküler lezyonların klinik tablosunda sıklıkla karşımıza çıkar. Nörobiyolojik düzeyde dopaminerjik aşırı duyarlılık veya dengesizlik temel patofizyolojik mekanizmalar arasındadır.

Etimoloji

Yunanca 'choreia' (dans) + 'athetos' (sabit olmayan, yerinde durmayan) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; istemsiz hareketlerin dans benzeri ve kıvrıcı doğasını ifade eder.

Karıştırmayın

Sadece korea (daha keskin, kısa ve sıçrayıcı hareketler) veya sadece athetoz (daha yavaş ve kıvrıcı hareketler) ile karıştırılabilir; koreoatetoz ise bu iki fenomenin klinik olarak iç içe geçtiği spektrumu tanımlar.