Jeotaksi
Geotaxis
Tanım
Bir organizmanın yerçekimi kuvvetine yanıt olarak gerçekleştirdiği istemsiz yönelimsel hareket.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında Drosophila melanogaster (sirke sineği) bireylerinin tüp içerisindeki dikey hareketleri gözlemlendiğinde, rahatsız edildiklerinde yerçekimine karşı yukarı tırmanma (negatif jeotaksi) eğilimi gösterdikleri tespit edilir. Bu refleks, genetik mutasyonların motor fonksiyonlar üzerindeki etkilerini ölçmek için standart bir davranış testidir.
Derin Analiz
Jeotaksi, organizmaların yerçekimi eksenine göre konum almasını sağlayan temel bir davranışsal taksistir. Pozitif jeotaksi yerçekimi yönünde (aşağı doğru), negatif jeotaksi ise yerçekimine karşı (yukarı doğru) gerçekleşir. Bu süreç, proprioseptif girdiler, statokist benzeri denge organları veya hücre zarındaki mekanik duyarlı iyon kanalları aracılığıyla aracılık edilir. Davranışsal nöroloji ve karşılaştırmalı psikoloji bağlamında, motor koordinasyonun ve vestibüler sistemin filogenetik kökenlerini incelemek için kritik bir model oluşturur.
Etimoloji
Antik Yunanca 'gē' (dünya, yer) ve 'taxis' (düzenleme, yönelim) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fototaksi (ışıkaran yönelim) ve kemotaksi (kimyasal uyaranlara göre yönelim) ile karıştırılır; temel fark, jeotaksinin uyaran olarak yerçekimi kuvvetini kullanmasıdır.