Graviseptör
Graviceptor
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Karanlık bir odada gözleri kapalı şekilde ayakta duran bir bireyin, vücudunun sağa doğru 5 derece yattığını anında fark edip ağırlık merkezini eşitlemesi graviseptörlerin (kas iplikçikleri, eklem kapsülleri ve iç kulak otolitlerinin) eşzamanlı olarak merkezi sinir sistemine gönderdiği yerçekimi ve gerilim verileri sayesinde gerçekleşir.
Derin Analiz
Graviseptörler, somatosensoriyel sistem, vestibüler sistem ve propriosepsiyonun kesişim kümesinde yer alan multimodal reseptör kompleksleridir. Organizmada yerçekimsel vektörün algılanmasını ve uzaysal yönelimin (spatial orientation) sağlanmasını makro düzeyde organize ederler. İç kulaktaki otolit organlarında (utrikulus ve sakkulus) bulunan otokonia tabakası ile kas iciklerinde ve tendon organlarında yer alan mekanoreseptörler bu mekanizmanın periferik donanımını oluşturur. Afferent sinir lifleri aracılığıyla serebellum ve vestibüler çekirdeklere anlık veri akışı sağlayarak postural tonusun ve vestibülo-oküler refleksin (VOR) kalibrasyonunu gerçekleştirirler.
Etimoloji
Latince 'gravis' [ağır, yerçekimi] ve Latince 'ceptor' [tutan, alan, capere kökünden] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Proprioseptörler genellikle vücut bölümlerinin birbirine göre konumunu ve hareketini bildirirken, graviseptörler özellikle yerçekimi eksenine ve dış dünyaya kıyasla yönelimi algılamaya odaklanır; ancak anatomik olarak büyük ölçüde örtüşürler.