Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Izgara Hücresi

Grid Cell

Tanım

Medyal entorhinal kortekste bulunan ve organizmanın çevresinde uzaysal koordinatları altıgen (heksagonal) bir kafes düzeninde kodlayan özel bir nöron türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında sanal gerçeklik başlığı takılmış bir insan denek kapalı bir odada yürürken fMRI veya intrakraniyal kayıtlamalar yapıldığında, denek odanın belirli koordinatlarından her geçtiğinde medial entorhinal korteksteki belirli ızgara hücrelerinin periyodik olarak ateşlendiği görülür; bu da beyinde zihinsel bir koordinat düzlemi kurulduğunun kanıtıdır.

Derin Analiz

Izgara hücreleri, beynin içsel GPS sisteminin temel yapı taşlarından biridir. Medyal entorhinal korteks içinde yer alan bu nöronlar, çevre bağımsız bir şekilde çalışarak, hayvan veya insan açık bir alanda hareket ederken belirli geometrik konumlarda aksiyon potansiyeli üretirler. Her bir hücre, birden fazla noktada ateşlenir ve bu noktalar birleştirildiğinde kusursuz bir altıgen kafes (heksagonal lattice) ortaya çıkar. Bu matris, hipokampüs ile iş birliği yaparak mesafeyi, yönü ve konumu hesaplayan metrik bir harita sağlar. Salınım enterferansı veya sürekli çekici modelleri gibi teoriler, bu nöronların yörünge hesaplamalarını nasıl gerçekleştirdiğini açıklamaya çalışmaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'grid' (kafes, parmaklık) ve Latince 'cella' (küçük oda, hücre) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Yer hücreleri (place cells) ile sıkça karıştırılır; yer hücreleri çevrenin yalnızca belirli bir noktasında (örneğin odanın köşesinde) ateşlenirken, ızgara hücreleri tüm ortam boyunca tekrarlayan çoklu noktalarda heksagonal bir örüntüyle ateşlenir.