Zeka Genetiği
Genetics Of İntelligence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, aynı ev ortamında büyümüş ancak farklı biyolojik ana-babalara sahip evlat edinilmiş çocukların IQ skorları ile biyolojik ebeveynlerinin bilişsel performansları arasındaki korelasyonu inceleyerek kalıtılabilirlik katsayısını hesaplaması.
Derin Analiz
Zeka genetiği, genel bilişsel yeteneklerin (g faktörü) varyansında kalıtımın rolünü ampirik olarak inceleyen kantitatif ve moleküler genetik alt disiplinidir. Aile, ikiz ve evlat edinme çalışmaları, zekanın fenotipik varyansının önemli bir kısmının genetik faktörlere atfedilebileceğini, ancak bu mirasın tek bir gen tarafından değil, her biri çok küçük etki büyüklüğüne sahip binlerce genetik varyantın (poligenik mimari) ortak etkisiyle şekillendiğini göstermektedir. Moleküler düzeyde genom çapında ilişkilendirme çalışmaları (GWAS), zeka ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler sergileyen nükleotid polimorfizmlerini (SNP) haritalandırmaktadır. Bununla birlikte, gen-çevre etkileşimleri ve epigenetik mekanizmalar, genetik potansiyelin ortaya çıkışında çevresel faktörlerin modülatör rolünü mutlak kılmaktadır; dolayısıyla biyolojik determinizm yerine olasılıksal bir gelişimsel yörüngeden söz edilmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Çevresel determinizm (zekanın yalnızca dış etkenlerle belirlendiğini savunması açısından ayrılır) ve monogenik hastalık genetiği (zeka çok faktörlü bir poligenik yapıya sahipken, bu kavram tek gen kusurlarını inceler).