Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kalp Atım Hızı Reaktivitesi

Heart Rate Reactivity

Tanım

Belirli duygusal durumlar veya çevresel uyarıcılara yanıt olarak kalp atım hızında meydana gelen fizyolojik değişimler.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek stresli bir mülakatına giren bir adayın sunum yapmaya başladığı anda kalp atım hızının dakikada 80 vuruştan 130 vuruşa çıkması ve bu artışın adayın sempatik sinir sistemi aktivasyonunu, dolayısıyla performans kaydını yansıtması.

Derin Analiz

Kalp atım hızı reaktivitesi, otonom sinir sisteminin (özellikle sempatik ve parasempatik kolların) çevresel taleplere ve duygusal uyaranlara verdiği dinamik yanıtı inceler. Geleneksel olarak korku veya öfke gibi yüksek uyarılma gerektiren durumlarda hızlanma, dikkat ve olumlu ilgi durumlarında ise yavaşlama beklenir; ancak bu ilişki dogmatik değildir. Reaktivitenin yönü ve büyüklüğü; organizmanın metabolik gereksinimlerine, motor hazırlık durumuna (örneğin donma tepkisi vs. kaçış için kas tonusu) ve vagal tonusun modülasyon kapasitesine bağlı olarak büyük ölçüde değişiklik gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'heart' (Kalp, Germen kökenli *herton), 'rate' (Oran/Hız, Latince *rata* [hesaplanmış]) ve 'reactivity' (Tepkisellik, Latince *re-* [geri/karşı] + *actus* [eylem]) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikofizyolojik bir terimdir.

Karıştırmayın

Bazal Kalp Hızı (istirahat halindeki sabit kalp hızı ile karıştırılmamalıdır; reaktivite, bir uyarıcıya karşı verilen 'değişim miktarını' ifade eder).