Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Biyotipoloji

Biotypology

Tanım

İnsanları yapısal, anatomik, fizyolojik ve psikolojik özelliklerine göre sınıflandıran bilim dalı.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir araştırmada, belirli anksiyete bozukluklarına yatkınlığı inceleyen bir ekip, katılımcıların otonom sinir sistemi tepkilerini, somatotip özelliklerini ve endokrin profillerini zamanlı olarak kaydeder; elde edilen veriler biyotipolojik bir kümeleme analiziyle sınıflandırılır.

Derin Analiz

Biyotipoloji, bireyin morfolojik yapıları ile psikolojik eğilimleri ve davranış biçimleri arasında korelasyon kurmayı amaçlayan multidisipliner bir yaklaşımdır. Antropoloji, fizyoloji ve klinik psikolojinin kesişim kümesinde yer alır. Tarihsel süreçte Ernest Kretschmer ve William Herbert Sheldon gibi teorisyenlerin somatotip (endomorf, mezomorf, ektomorf) sınıflandırmalarıyla somutlaşmıştır. Modern nörobiyoloji ve davranış genetiği, fenotipik varyasyonların arkasındaki epigenetik ve endokrinolojik mekanizmaları inceleyerek bu tipolojileri çok daha karmaşık, olasılıksal modellerle ele almaktadır. Deterministik eski yaklaşımların aksine, günümüzde biyotipolojik veriler biyopsikososyal modelin bir parçası olarak değerlendirilir.

Etimoloji

Yunanca 'bios' (yaşam) + 'typos' (damga, biçim, model) ve 'logia' (bilim, çalışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Somatotip ile sıklıkla karıştırılır; somatotip yalnızca fiziksel ve dışsal vücut yapısını (yapısal biçimi) ifade ederken, biyotipoloji fizyolojik ve psikolojik parametreleri de kapsayan üst kategori bir sınıflandırmadır.