Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dikromatizm

Dichromatism (dichromacy; Dichromasy; Dichromatopsia)

Tanım

Gözdeki üç temel koni fotopigmentinden birinin eksikliği nedeniyle ortaya çıkan, belirli renklerin ayırt edilemediği kısmi renk körlüğü türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırmızı-yeşil dikromatizmi (döteranopi) olan bir grafik tasarımcının, dijital arayüz tasarımlarında hata bildirimleri için kullandığı kırmızı ve yeşil uyarı ikonlarını ayırt edememesi ve bu nedenle tasarım sürecinde renk kodları yerine kontrast ve şekil ipuçlarına güvenmek zorunda kalması.

Derin Analiz

Dikromatizm, insan retinasındaki L (uzun dalga boyu), M (orta dalga boyu) veya S (kısa dalga boyu) koni hücre gruplarından birinin işlevsel olmaması ya da hiç bulunmaması durumudur. Normal trichromat (üç renkli) bireylerin aksine, dikromatlar tüm renk tayfını sadece iki temel spektral bileşeni kullanarak algılarlar. En sık görülen formları X kromozomuna bağlı resesif kalıtım gösteren protanopi (kırmızı duyarsızlığı) ve döteranopi (yeşil duyarsızlığı) iken; tritanopi (mavi-sarı eksikliği) otozomal kromozomlarla aktarılır ve nadir izlenir. Psikofiziksel testlerde (Ishihara levhaları vb.) bu bireyler renk eşleme spektrumlarında normal popülasyondan belirgin sapmalar gösterir.

Etimoloji

Yunanca 'di-' [iki] + 'chroma' [renk] + '-ismos' [durum/süreç] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Gözdeki fotopigment eksikliğinden kaynaklanan çift renkli görme durumunu ifade eder.

Karıştırmayın

Monokromatizm (tam renk körlüğü veya tek renkli görme, tüm koni sisteminin devre dışı olması) ve trikromatizm (normal üçlü renkli görme sistemi) ile karıştırılır; dikromatizmde ise sadece üç pigmentten ikisi mevcuttur.