Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Meninksler

Meninges

Tanım

Merkezi sinir sistemini (beyin ve omurilik) çevreleyen, koruyan ve beslenmesine aracılık eden üç katmanlı zar sistemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte meninkslerin akut inflamasyonu veya enfeksiyonu, nörolojik aciller arasında yer alan menenjit tablosuna yol açar. Hastada görülen ense sertliği (nukkal rigidity), beyin zarlarının enflamasyon nedeniyle gerilmesi ve proprioseptif reflekslerin uyarılmasının doğrudan bir sonucudur.

Derin Analiz

Meninksler, kafatası ve omurga kanalı içerisindeki merkezi sinir sistemini fiziksel travmalardan koruyan, mekanik destek sağlayan ve nöral dokunun homeostazisini sürdüren üçlü bir zarsal mimaridir. Dıştan içe doğru; pachyMENINX olarak da bilinen ve mekanik direnişi yüksek fibröz yapıdaki dura mater, lifli ve örümceksi yapısıyla araknoide mater ve serebral korteksin tüm sulkus ve giruslarını mikro düzeyde takip eden damarsal zenginliğe sahip pia mater katmanlarından oluşur. Araknoid mater ile pia mater arasında kalan subaraknoid boşluk, beyin-omurilik sıvısının (BOS) sirkülasyon alanıdır. Bu mimari, nöronal dokunun kranial kemiklerle doğrudan temasını engellerken immünolojik bir bariyer ve metabolik atık uzaklaştırma mekanizması işlevi görür.

Etimoloji

Yunanca 'mēninx' (membrane, zar) kelimesinin çoğul halinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kan-beyin bariyeri (BBB) ile sıklıkla karıştırılır; kan-beyin bariyeri endotel hücreleri ve astrosit ayaksı çıkıntılarından oluşan seçici bir geçirgenlik sınırı iken, meninksler tüm merkezi sinir sistemini saran makro düzeydeki koruyucu zarsal örtülerdir.