Adrenalektomi
Adrenalectomy
Tanım
Böbreküstü bezlerinin (adrenal bezler) birinin veya her ikisinin cerrahi olarak çıkarılması operasyonudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır süren hipertansiyon, kas güçsüzlüğü ve kontrol edilemeyen kilo alımı şikayetleriyle başvuran 45 yaşındaki bir hastanın yapılan tetkiklerinde, sol adrenal bezinde aşırı kortizol üreten 5 santimetrelik bir adenom saptanmıştır. Endokrinoloji ve cerrahi konseyinin ortak kararıyla hastaya laparoskopik sol adrenalektomi uygulanmış, operasyon sonrasında hastanın hormon profili normale dönmüştür.
Derin Analiz
Adrenalektomi, endokrin cerrahisinin temel prosedürlerinden biridir ve genellikle aşırı hormon salgılayan adrenal kitlelerin (örneğin feokromositoma, Cushing sendromuna yol açan adenomlar) ya da malign neoplazmların tedavisinde uygulanır. İşlem tek taraflı (unilateral) veya çift taraflı (bilateral) yapılabilir. Çift taraflı adrenalektomilerde, yaşamın sürdürülebilmesi için dışarıdan glukokortikoid ve mineralokortikoid replasman tedavisi zorunludur. Psikoneuroendokrinoloji ve biyolojik psikoloji bağlamında, bu cerrahi müdahale HPA (Hipotalamik-Pitüiter-Adrenal) aksının işlevselliğini doğrudan ortadan kaldırdığı için, stres yanıtı, kortizol düzeyleri ile anksiyete, depresyon ve bilişsel süreçler arasındaki nedensel ilişkilerin incelenmesinde kritik bir model teşkil eder.
Etimoloji
Latince 'ad-' [yakın/üzerinde] + 'renalis' [böbreğe ait] ve Yunanca 'ektomē' [kesip çıkarma] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nefrektomi (böbreğin cerrahi olarak çıkarılması ile karıştırılır; adrenalektomi böbreği değil, böbreğin üstünde yer alan adrenal bezi hedef alır).
Keşfetmeye Devam Edin
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele
Kortizol
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele
Feokromositoma
Feokromositoma
Pheochromocytoma
Genellikle adrenal medullada yerleşen, epinefrin ve norepinefrin gibi katekolaminleri aşırı salgılayarak şiddetli hipertansiyon ve taşikardiye yol açan nadir bir nöroendokrin tümör.
İncele
Endokrinoloji
Endokrinoloji
Endocrinology
Endokrin bezlerin morfolojisini, fizyolojisini, biyokimyasını ve patolojisini inceleyen tıp ve biyoloji dalıdır.
İncele