Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Karyotip

Karyotype

Tanım

Bir hücredeki kromozomların sayısını, yapısal özelliklerini ve olası anormalliklerini gösteren düzenlenmiş ve numaralandırılmış kromozom dizilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Prenatal tarama testlerinde riskli sonuçlar alan hamile bir bireyden alınan amniyotik sıvı örneği laboratuvarda kültüre edilir; metafazda durdurulan hücrelerin kromozomları boyanarak bir araya getirilir ve analizi yapılarak fetüste herhangi bir kromozomal aberasyon olup olmadığı incelenir.

Derin Analiz

Karyotipleme, hücre bölünmesinin metafaz aşamasında kromozomların boyuna, sentromer konumuna ve bantlaşma modellerine göre durdurulup fotoğraflanması ve ardından standart bir düzene (karyogram) dizilmesi esasına dayanır. Klinik genetikte ve sitogenetikte, sayısal kromozom anomalilerini (örneğin Trizomi 21 veya Monozomi X gibi) ve yapısal bozuklukları (translokasyonlar, delesyonlar, inversiyonlar) saptamak için hayati öneme sahiptir. Nörogelişimsel bozuklukların, bazı infertilite vakalarının ve konjenital sendromların etiyolojisinde genetik temellerin tespiti bu analizle gerçekleştirilir.

Etimoloji

Yunanca 'karyon' [ceviz, çekirdek, çekirdekçik] + 'typos' [baskı, model, biçim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genotip (organizmanın tüm genetik materyalinin tamamı) ve genom (bir organizmadaki genetik talimatların tamamı) kavramları ile sıklıkla karıştırılır; karyotip ise genetik materyalin mikroskop altında görülebilen makro düzeydeki yapısal ve sayısal envanteridir.